विशेष प्रतिनिधी
भारताच्या शौर्यगाथेला आता शालेय अभ्यासक्रमात स्थान मिळाले आहे! NCERT ने ऑपरेशन सिंदूरवर विशेष मॉड्यूल्स जारी केले असून, कक्षा 3 ते 12 च्या विद्यार्थ्यांना देशाच्या या ऐतिहासिक लष्करी यशाची कहाणी शिकवली जाणार आहे, जी पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याला भारताने दिलेल्या धडाकेबाज प्रत्युत्तराची गाथा आहे.
नवी दिल्ली: राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषदेने (NCERT) शालेय अभ्यासक्रमात एक नवीन अध्याय समाविष्ट केला आहे, ज्यामध्ये भारताच्या ऑपरेशन सिंदूर या लष्करी मोहिमेची शौर्यगाथा सादर केली आहे. इयत्ता 3 ते 12 साठी तयार केलेल्या दोन विशेष मॉड्यूल्समध्ये हा अभ्यासक्रम अंतर्भूत असेल, जो केवळ लष्करी विजयाचीच नव्हे, तर शांती आणि एकतेचा संदेश देणारा आहे.
ऑपरेशन सिंदूर: एक शौर्यपूर्ण मोहीम
ऑपरेशन सिंदूर ही भारताने 7 मे 2025 रोजी पहलगाम येथील दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून राबवलेली एक यशस्वी मोहीम होती. या हल्ल्यात 26 निष्पाप नागरिकांचा बळी गेला होता. NCERT च्या मॉड्यूल्सनुसार, हा हल्ला पाकिस्तानच्या लष्करी आणि राजकीय नेतृत्वाच्या सूचनांवरून घडला होता, जरी पाकिस्तानने याचा इन्कार केला आहे. या मोहिमेदरम्यान भारतीय सैन्य आणि हवाई दलाने पाकिस्तान तसेच पाकव्याप्त जम्मू-काश्मीरमधील जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर-ए-तोयबाच्या नऊ दहशतवादी तळांवर अचूक हल्ले केले. यापैकी सात तळ भारतीय सैन्याने नष्ट केले, तर मुरिदके आणि बहावलपूर येथील दहशतवादी केंद्रांवर हवाई दलाने कारवाई केली.
अभ्यासक्रमात समावेश का?
NCERT ने ऑपरेशन सिंदूरला अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यामागे विद्यार्थ्यांमध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा, एकता आणि तांत्रिक प्रगतीबाबत जागरूकता निर्माण करण्याचा उद्देश आहे. “ऑपरेशन सिंदूर: अ टेल ऑफ व्हॅलर” (इयत्ता 3 ते 8) आणि “ऑपरेशन सिंदूर: अ मिशन ऑफ ग्लोरी अँड ब्रेव्हरी” (इयत्ता 9 ते 12) अशी नावे असलेली ही मॉड्यूल्स विद्यार्थ्यांना भारताच्या शौर्यगाथेची ओळख करून देतील. यामध्ये भारतीय सैन्याच्या सुयोग्य नियोजनाचे, स्वदेशी शस्त्रास्त्रांचे आणि इस्रोच्या उपग्रह तंत्रज्ञानाचे योगदान अधोरेखित केले आहे.
राष्ट्रीय एकतेचा संदेश
ऑपरेशन सिंदूर केवळ लष्करी यश नव्हते, तर ते राष्ट्रीय ऐक्याचे प्रतीक बनले. पहलगाम हल्ल्यानंतर देशभरात कँडल मार्च काढले गेले, तर हैदराबाद, लखनऊ आणि भोपाळ येथील मुस्लिम समुदायांनी काळ्या फिती बांधून हल्ल्याचा निषेध केला. काश्मीरमधील स्थानिकांनीही दहशतवादाविरोधात आवाज उठवला, ज्यामुळे सामाजिक एकतेचा संदेश जगभर पोहोचला. मॉड्यूल्समध्ये या घटनांचा उल्लेख करत “लोकांनी भय आणि द्वेष याऐवजी एकता आणि शौर्याला प्राधान्य दिले” असे नमूद केले आहे.
नावामागील प्रेरणा
‘सिंदूर’ हे नाव पहलगाम हल्ल्यातील बळींच्या विधवांच्या सन्मानार्थ निवडले गेले आहे, जे सहानुभूती आणि ऐक्याचे प्रतीक आहे. NCERT च्या मते, ही मॉड्यूल्स विद्यार्थ्यांना देशभक्ती, नागरी जबाबदारी आणि राष्ट्रीय सुरक्षेचे महत्त्व शिकवतील.
शैक्षणिक योगदान
ऑपरेशन सिंदूरच्या समावेशामुळे NCERT ने विद्यार्थ्यांना भारताच्या सामरिक, तांत्रिक आणि कूटनीतिक सामर्थ्याची ओळख करून देण्याचा प्रयत्न केला आहे. ही मॉड्यूल्स राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 (NEP 2020) अंतर्गत देशभक्ती आणि समकालीन थीम्सला शिक्षणात समाविष्ट करण्याच्या प्रयत्नांचा भाग आहेत. यामुळे नव्या पिढीला देशाच्या शौर्यगाथेपासून प्रेरणा मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.
