निरंजन शेरकर
पुणे:संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या आळंदी येथील समाधी मंदिरातील ऐतिहासिक आणि धार्मिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा ‘पान दरवाजा’ नव्या रूपात साकारण्यात येत आहे. तब्बल चारशेहून अधिक वर्षांचा इतिहास लाभलेल्या या दरवाज्याच्या जतन आणि पुनर्निर्मितीच्या कामाला वेग आला असून, पारंपरिक लाकूडकाम आणि कोरीव कलेचा उत्कृष्ट नमुना पुन्हा एकदा भाविकांच्या दर्शनासाठी सज्ज होत आहे. heritage of traditional art
या दरवाज्याला धार्मिक आणि ऐतिहासिक असे दुहेरी महत्त्व आहे. परंपरेनुसार संत ज्ञानेश्वर महाराजांच्या समाधी मंदिरात प्रवेश करण्यासाठी हा दरवाजा मुख्य मार्गांपैकी एक मानला जातो. अनेक वारकरी आणि भाविकांसाठी हा दरवाजा श्रद्धेचे प्रतीक आहे. त्यामुळे या दरवाज्याचे जतन करताना पारंपरिक शैली आणि मूळ स्वरूप अबाधित ठेवण्यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. heritage of traditional art
दरवाज्याच्या पुनर्निर्मितीसाठी अनुभवी कारागीर आणि काष्ठशिल्पकार गेल्या काही महिन्यांपासून परिश्रम घेत आहेत. लाकडावर सूक्ष्म कोरीव काम, पारंपरिक नक्षीकाम आणि मजबूत रचना यासाठी विशेष कौशल्य लागते. या कामात जुनी पद्धत आणि आधुनिक साधनांचा योग्य समन्वय साधण्यात आला आहे, जेणेकरून दरवाज्याची टिकाऊपणा आणि सौंदर्य दोन्हीही कायम राहील. heritage of traditional art
या दरवाज्याच्या निर्मितीसाठी उच्च प्रतीचे लाकूड वापरण्यात आले असून, त्यावर पारंपरिक आकृत्या आणि नक्षी कोरल्या जात आहेत. कारागिरांच्या मते, हा दरवाजा केवळ मंदिराचा प्रवेशद्वार नसून तो वारकरी संप्रदायाच्या श्रद्धा, परंपरा आणि संस्कृतीचे प्रतीक आहे. त्यामुळे प्रत्येक नक्षीकाम अत्यंत बारकाईने आणि श्रद्धेने केले जात आहे.
दरवाज्याचे काम पूर्ण झाल्यानंतर भाविकांना अधिक सुरक्षित आणि सुबक प्रवेशमार्ग उपलब्ध होणार आहे. तसेच मंदिर परिसराचे सौंदर्यही वाढणार असून, ऐतिहासिक वारशाचे जतन करण्याच्या दृष्टीने ही महत्त्वाची पायरी मानली जात आहे. heritage of traditional art
स्थानिक संस्थांच्या सहकार्याने आणि कारागिरांच्या मेहनतीमुळे हा प्रकल्प साकार होत आहे. मंदिर प्रशासनानेही या कामासाठी आवश्यक ती मदत आणि मार्गदर्शन दिले आहे. येत्या काळात हा नव्याने साकारलेला ‘पान दरवाजा’ भाविकांसाठी आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
The 456-year-old ‘Paan Darwaza’ of Mauli’s Samadhi Temple has been given a new look; preserving the unique heritage of traditional art
महत्वाच्या बातम्या
- शिवसेना (उबाठा) च्या भुमिकेप्रमाणे परभणीत काँग्रेसने वागायचे का?: हर्षवर्धन सपकाळ यांचा सवाल
- हिंदी लादणाऱ्या सरकारचे कान उपटून दाखवा आणि मग आम्हाला शिकवा, राज ठाकरे यांचे सरसंघचालकांना आव्हान
- राज्याच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री म्हणून सुनेत्रा पवार यांनी स्वीकारला
- उबाठा गट हा शून्यात हरवलेला पक्ष, भाजपा माध्यम विभाग प्रमुख नवनाथ बन यांचा घणाघात
