स्वीकृत सदस्य म्हणजे काय? महानगरपालिका स्वीकृत सदस्यांची निवड कशी केली जाते?

निरंजन शेरकर

शहरातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महानगरपालिका ही सर्वात महत्वाची संस्था मानली जाते.महानगरपालिका नवणुकीत निवडून आलेल्या नगरसेवकांबरोबर सर्वपक्षीय काही सदस्य हे स्वीकृत सदस्य म्हणून नियुक्त केले जातात. approved member

स्वीकृत सदस्य म्हणजे कोण?

महानगरपालिकेत काही तज्ज्ञ, सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षण, कला, क्रीडा, महिला व बालकल्याण, आरोग्य किंवा समाजकारणात उल्लेखनीय काम केलेल्या व्यक्तींना स्वीकृत सदस्य म्हणून स्थान दिले जाते. यामागील उद्देश म्हणजे निवडून आलेल्या प्रतिनिधींना विविध क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन मिळावे.

स्वीकृत सदस्यांची निवड कशी होते?

स्वीकृत सदस्यांची प्रक्रिया साधारणपणे पुढील टप्प्यांतून पूर्ण होते:

1.शिफारशी व प्रस्ताव

महानगरपालिकेतील सत्ताधारी पक्ष किंवा गटांकडून विविध क्षेत्रातील पात्र व्यक्तींची नावे सुचवली जातात. काही ठिकाणी प्रशासनाकडूनही पात्र व्यक्तींची माहिती मागवली जाते.

2.सर्वसाधारण सभेत मंजुरी

सुचवलेली नावे महानगरपालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत ठेवली जातात. सभेत चर्चा झाल्यानंतर बहुमताने त्या नावांना मंजुरी दिली जाते.

3.प्रशासनाकडून अंतिम प्रक्रिया

सभेत मंजुरी मिळाल्यानंतर संबंधित कागदपत्रे आणि प्रस्ताव शासनाकडे किंवा प्रादेशिक आयुक्तांकडे पाठवले जातात. त्यानंतर औपचारिक नियुक्तीची अधिसूचना काढली जाते.

शपथविधी

नियुक्तीची अधिसूचना प्रसिद्ध झाल्यानंतर स्वीकृत सदस्यांचा शपथविधी घेतला जातो आणि त्यानंतर ते सभागृहाच्या कामकाजात सहभागी होऊ शकतात.

स्वीकृत सदस्यांचे अधिकार काय असतात?

स्वीकृत सदस्यांना महानगरपालिकेच्या चर्चांमध्ये सहभाग घेण्याचा आणि विविध विषयांवर मते मांडण्याचा अधिकार असतो. मात्र, अनेक महानगरपालिकांमध्ये त्यांना मतदानाचा अधिकार मर्यादित किंवा नसतो; हे नियम संबंधित राज्याच्या कायद्यांनुसार बदलू शकतात.

स्वीकृत सदस्यांची भूमिका का महत्त्वाची?

शहर नियोजन, आरोग्य, शिक्षण, पर्यावरण, सांस्कृतिक उपक्रम अशा विषयांवर तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन मिळावे, यासाठी स्वीकृत सदस्यांची संकल्पना महत्त्वाची मानली जाते. त्यामुळे धोरणात्मक निर्णय अधिक परिणामकारक होण्यास मदत होते.

नागरिकांमध्ये उत्सुकता का?

महानगरपालिकेतील सत्तांतर, राजकीय घडामोडी किंवा महत्त्वाच्या समित्यांच्या नियुक्त्यांच्या वेळी स्वीकृत सदस्यांच्या नावांबाबत चर्चा रंगताना दिसते. कारण या नियुक्त्या अनेकदा राजकीय समतोल साधण्यासाठी किंवा विशिष्ट क्षेत्रातील प्रतिनिधित्व वाढवण्यासाठी केल्या जातात.

What is an approved member? How are municipal approved members selected?

महत्वाच्या बातम्या